بسم الله الرحمن الرحیم
دم بخت ها حتما بخوانند

کسی در دلتو می زنه :
عزیزم مواظب باش قبلش آیفون دلتو تصویری کنی
چون اگه بیاد تو و بشینه دیگه نمی تونی بیرونش کنی
آخه مهمون حبیب خداست ...
سؤالات هدفمند
بعد از مشخص شدن اهمیت ازدواج[1] اولین دغدغه نسل جوانی که می خواهند زندگی مطلوب همراه با آرامش داشته باشند داشتن همسر ایده آل است. عدم بینش لازم در برخورد با مسئله ازدواج و عدم تفاهم لازم برای زندگی باعث می شود آمار طلاق کشور روز به روز افزایش یابد. با توجه با این که در شرایط حاضر با انبوه سؤالات جوانان در رابطه با نحوه و چگونگی پرسش در مراسم خواستگاری (که یکی از راه های مهم در شناخت همسر مطلوب می باشد) مواجه گشتیم؛ بر آن شدیم جزوه ای از جزوات راه روشن را به تبیین سؤالات مهم خواستگاری اختصاص دهیم. ما در این مقاله سعی نموده ایم علاوه بر طرح سؤالات، جهت دهی صحیح و لزوم سؤال را نیز بررسی نماییم.
سهل انگاری و ساده انگاری در انتخاب همسر باعث ظلم و ضرر به خود، به همسر، فرزندان و جامعه می شود.
برای رسیدن به این مهم (انتخاب همسر ایده آل) می بایست از چهار راه وارد شد؛ که عدم توجه به هر یک از این موارد ضربه های جبران ناپذیری را به سعادت دنیا و آخرت انسان وارد می نماید.
امام صادق (ع) می فرمایند: «العامل علی غیر بصیره کالصائر علی
غیر الطریق ولا تزیده سرعت السیر الا بعداً»[2] عمل کننده بدون بصیرت و آگاهی مثل کسی است که در یک مسری در حال حرکت است اما نه در مسیر اصلی و سرعت در این مسیر تنها باعث دورتر شدنش از مقصد می شود.
اولین قدم داشتن برنامه برای زندگی آینده
لازمه دستیابی به همسر مطلوب و مناسب داشتن برنامه برای زندگی آینده خود است. سقراط دانشمند بزرگ یونان می گوید: «زندگی بدون برنامه ارزش زیستن ندارد».
اگر کسی برای زندگی خود هدف و برنامه داشته باشد؛ می تواند شرایط همسر مطلوب خود را قبل از ازدواج معین نماید. {شرایطی همچون ایمان و دینداری[3]، عاقل بودن[4]، اصالت خانوادگی[5]، زیبایی[6]، هم کفو بودن («هماهنگی» در فرهنگ- اقتصاد- منش سیاسی- جسم و سن و ...) قناعت[7]، باحیا[8]، خوش اخلاق[9] و ...}
دومین قدم توجه به نقش واسطه[10]
کسی را که به عنوان واسطه (در انتخاب و تحقیق) برای ازدواج خود قرار می دهید از شرایط خود آن گونه که هست مطلع نمایید. نکته ای که نباید از آن غافل بود این است که: باید شرایط همسر مطلوب هم، برای واسطه معنی شود تا واسطه بر اساس معیارهای ذهنی خود اقدام ننماید. (به عنوان مثال می گویید همسری مومن میخواهم؛کلمه مومن باید معنا شود چرا که ممکن است واسطه تصور متفاوتی نسبت به کلمه مومن داشته باشد).
سومین قدم تحقیق قبل از خواستگاری
مرحله دیگر در تشخیص همسر مناسب تحقیق و بررسی پیرامون شخصیت کسی که او را برای ازدواج می خواهید انتخاب نمایید. البته می بایست نکات زیر را در تحقیق مورد توجه قرار داد:
1- زمان تحقیق:
قبل از هرگونه اقدام (قدم گذاشتن برای خواستگاری یا آمدن خواستگار به خانه) در مورد فرد مورد نظر تحقیق نمایید.
2- انتخاب واسطه:
کسی را که به عنوان محقق برای کسب اطلاع از طرف مقابل می فرستید؛ زیرک، دقیق و نسبت به شرایط و خواستگاه شما آگاه باشد.
3- توجه به متدهای مهم تحقیق در امر ازدواج:
افرادی که از آنان تحقیق می شود باید مورد وثوق (معتمد محل) و متعدد باشد.
چهارمین قدم مراسم خواستگاری[11]
اگر به سنت خوب خواستگاری دقیق توجه شود؛ علاوه بر آشنایی خانواده طرفین با هم، می توان حداقل70% شخصیت مقابل خود را که نتوانسته ایم در تحقیق به دست آوریم؛ در نحوه جواب گویی به سوالات بشناسیم.
بی تردید بهترین روش شناخت صحیح و کامل در مراسم خواستگاری سوال
نمودن آگاهانه و بدون خجالت و حیا است. بسیاری از مشکلات بعد از ازدواج ریشه در خجالت های افراطی (بی مورد) و عدم آگاهی ما از زندگی است .
سوالات خواستگاری به چند صورت قابل طرح است:
1- به صورت مستقیم (چهره به چهره- تلفنی)
2- به صورت مکتوب
3- به وسیله واسطه (سوالات توسط واسطه از طرف مقابل پرسیده می شود و جواب آن را برای شخص بیان می گردد.)
بهترین روش دستیابی به نتیجه مطلوب در خواستگاری به صورت چهره به چهره در طرح سؤالات است.
از نحوه ی جواب گویی ها معین می گردد که فرد مقابل ما دارای چه ایده و اندیشه ای می باشد؛ در روایاتی حضرت علی (ع) می فرمایند: «المرء مخبوء تحت لسانه»[12] شخصیت انسان زیر زبانش پنهان است.
آدمـی مـخفـی اسـت در زیر زبان این زبان پرده است بر درگاه جان
چونکه بـادی پرده را در هم کشید سـر صـحن خـانه شـد بـر ما پدید
کاندر آن خانه گوهر یا گندم است گنج زر یا جمله مار و کژدم است[13]
حضرت در جای دیگر می فرمایند: «ما أضمر أحد شیئا الا ظهر فی فلتات لسانه
و صفحات وجهه»[14] کسی چیزی را که در دل پنهان نکرد جز آن که در لغزش های زبان
و رنگ رخسارش؛ آشکار خواهد گشت.
البته برای رسیدن به مطلوب (شناخت طرف مقابل) رعایت نکات[15] زیر در حین پرسش لازم و ضروری است.
نکته اول: مراقب باشید سؤالات به صورت بازجویی بیان نگردد؛ زیرا هدف شناخت، برای زندگی صمیمی است. لذا در نحوه پرسش رعایت ادب و احترام لازم می باشد. دقت کنید نحوه سؤال نمودن به صورت ناز و عشوه هم نباشد.
نکته دوم: از سؤالات کنجکاوانه بیشتر استفاده کنید؟ (مانند: دیگه چی؟ بیشتر توضیح دهید! ایجاد سؤال در حین جواب گویی به پرسش قبلی و ...)
نکته سوم: از مطرح نمودن سؤالات به صورت بسته که جواب آن به صورت بلی و خیر است خودداری نمایید. به عنوان مثال:
|
موضوع
|
سؤال بسته
|
سؤال باز
|
|
تحصیلی
|
آیا رشته تحصیلیت را دوست داری؟
|
چرا این رشته را انتخاب کردی؟
|
|
فردی
|
آیا برای ازدواج آمادگی دارید؟
|
نظرتان در مورد ازدواج چیست؟
|
|
اخلاقی
|
آیا در زمینه رعایت نکات اخلاقی موفق بوده اید؟
|
از اخلاق فردیت کمی برایم بگو؟
|
|
اعتقادی
|
آیا به توکل بر خدا در زندگی اعتقاد دارید؟
|
نظراتان در مورد توکل به خدا در زندگی چگونه است؟
|
|
سیاسی
|
آیا جریانات سیاسی کشور را دنبال
می کنید؟
|
نظرتان راجع به جریانات سیاسی کشور چیست؟
|
|
خانوادگی
|
آیا روابط خانوادگی شما بر اساس رحمت و گذشت است؟
|
رابطه ی بین اعضا خانواده شما چگونه است؟
|
|
اقتصادی
|
آیا حاضرید با این شرایط اقتصادی من زندگی را شروع کنی؟
|
انتظار دارید برای شروع زندگی شرایط اقتصادی چگونه باشد؟
|
سؤالات شخصی[16]
1- لطفاً بیوگرافی مختصری از زندگی خود بیان کنید؟ (سن، تحصیلات، محل تحصیل، اساتید، دوستان ...)
2- آیا از ابتدا در همین محلی فعلی سکونت داشته اید؟ (این سوال به شما برای تحقیق دقیق نسبت به همسرتان کمک فراوانی می نماید و در مراحل تحقیقتان حتماً به محل سکونت قبلی آن ها سری بزنید؛ زیرا بعضی از خانواده ها به دلیل مشکلات خاصی محل خود را تغییر می دهند).
3- آیا شما دچار بیماری خاصی (جسمی و روحی) هستید؟
4- از چه روحیاتی بدتان می آید؟ (در صورت داشتن بعضی خصوصیات که در شما پنهان است و طرف مقابل نسبت به آن ها تنفر دارد، و ممکن است در زندگی آینده مشکلاتی را به وجود آورد؛ با دانستن آن ها سعی در برطرف کردنشان می نمائید).
5- آیا عصبی و زودرنج هستید؟ در زندگی چقدر منطقی هستید؟ آیا انتقادپذیر هستید؟
6- روابط اجتماعی شما چگونه است؟ (دانستن نحوه معاشرت اجتماعی و رفت و آمد می تواند شما را در تنظیم روابط اجتماعی- نحوه صله رحم و ... در زندگی آینده تان یاری نماید).
7- واکنش شما در مقابل اشتباه دیگران چگونه است؟ چه اندازه عذرپذیر هستید؟ (نحوه جواب گویی به این سؤال به شما کمک می کند رفتار طرف مقابل خود- در صورتی که اشتباهی انجام می دهید یا به گمان او شما اشتباهی کرده اید- را تشخیص دهید. به هر حال کسی که با او زندگی می کنیم ممکن است یک موقع کاری انجام دهد که اشتباه باشد و بعد قبول کند که اشتباه کرده است و عذرخواهی کند. توبه پذیری را در خودمان تقویت کنیم. ببینید چگونه خداوند درباره ی کسی که توبه می کند برخورد می کند- تمام گناهان گذشته او را می بخشد حتی بالاتر می گوید سیئات او را تبدیل به حسنات می کنم- چگونه انتظار بخشش خدا را داشته باشم حال آن که نمی توانم از گناه دیگران بگذرم. پس ببخشیم تا خدا ما را هم ببخشد).
8- آیا هنگام پی بردن به اشتباهات قدرت عذرخواهی دارید؟ وقتی که خطا کردم به خودم بقبولانم که وظیفه من عذرخواهی است و باید معذرت بخواهم. نگویم اگر بگویم خطا کردم از فردا دیگر سوار من می شوند و ... نه این حرف ها نیست خطا کردم باید بروم و بگویم خطا کردم و ببخشید. اصلا باید به طرف مقابل این شیوه را یاد بدهیم که او هم این گونه باشد مهم تر از همه این که من و همسرم به بچه هایمان یاد بدهیم. اگر خطا کردی اعتراف کن.
9- چقدر شاداب هستید و شادابی را در چه چیزهایی برای خودتان فراهم می کنید؟ (اگر شخصی شادابی را فقط در بگو و بخند بداند تا حدی از لذات معنوی و آرامش های غیرمادی دور است. چه بسا انسان در مواقع شادی اشکل (شوق) می ریزد. نباید غافل بود که منشاء همه شادی ها در انس و وصل به رب العالمین است. شهید مطهری می نویسد ایمان مذهبی آثار نیک فراوان دارد چه از نظر تولید بهجت (شادابی) و انبساط و چه از نظر نیکو ساختن روابط اجتماعی و چه از نظر کاهش و رفع ناراحتی های ضروری که لازمه ساختمان این جهان است.[17] عوامل ایجاد نشاط در دین عبارت است از: ایمان، طبیعت، ورزش، شوخ طبعی، آراستگی، ازدواج، رفاقت، نظم و ...).
10- اوقات فراغت خود را چگونه سپری می کنید؟ (در اصل مومن وقت فراغتی- بیکاری که بخواهد تلف نشود- ندارد زیرا او در هر لحظه وظیفه خود را می شناسد و بدان عمل می کند. البته در این انجام وظیفه کار، تفریح، مطالعه و ... هم می نماید. در روایات ما به انواع تفریحات زن و مرد مسلمان اشاره شده است).
11- تا چه میزان در زندگی رازدار هستید؟ همسر باید سرنگهدار و اختیار زبانش دست خودش باشد «خودمان هم همین طور باشیم» مسائل خانه را بیرون خانه نبرد- مشکلات را به مشاور امین در میان بگذارد- پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: «من زنی را که از خانه خود دامن کشان برای شکایت از شوهر خود بیرون رود، دشمن می دارم».[18]
سؤالات مربوط به آینده زندگی مشترک
1- چه اهدافی برای زندگی آینده خودتان در نظر گرفته اید؟ (وقتی هدفی عالی و ایده آل است که در راستای نیل به هدف خلقت و حیات زمینی انسان باشد[19]. پس لازمه یک تفکر ناب انتخاب مسیری است که انسان را به بندگی بکشاند).
2- چه اهدافی از ازدواج دارید؟ (افراد با توجه سطح فکر و بینش خود جواب متفاوت می دهند غایت ازدواج چیزی جز بقاء نوع نسل نیست؛ اسلام برای جهت دهی صحیح به ازدواج هدف آن را: حفظ دین، پیروی از سنت پیامبر (ص)، رسیدن به آرامش، تأمین غریزه جنسی، تولید و تربیت نسل صالح، شکوفایی استعدادهای درونی و ... معرفی می نماید).
3- به نظر شما مهم ترین عامل و ملاک موفقیت و خوشبختی در زندگی چیست؟ (معیار کلی هر ارتباطی همسویی و هماهنگی آن با هدف اصلی انسان و کمال انسانیت است. ملاک های انتخاب همسر باید با اهداف عالی ما مطابقت داشته باشد. یعنی همسر ما باید با اهداف ما انطباق داشته باشد).
4- چه صفاتی را برای همسر آینده تان لازم می بینید؟ (رعایت دینداری و تقوا، مقید به انجام واجباتی همچون نماز و ...، عاقل بودن، بانشاط بودن، منظم بودن و ...).
5- توقع شما از همسر آینده تان چیست؟ (بهترین توقع حرکت در مسیر کمال (انجام آنچه دین می خواهد) و فراهم نمودن زمینه هایی برای کمال همسر خود است).
6- افکار مذهبی خانواده همسرتان چقدر برایتان مهم است؟ (هرچند انسان می خواهد با همسر خود زندگی کند ولی عدم توجه به رفتار خانواده همسر و عدم رعایت بعضی از نکات شرعی از طرف خانواده می تواند زندگی را به سردی و رکود بکشاند).
7- به نظر شما مهریه تا چه اندازه باید باشد؟ ( در هنگام خواستگاری اگر دو نفر هم عقیده شوند می توانند خانواده خود را برای رسیدن به شرایط مطلوب راهنمایی نمایند. باید توجه داشت مهریه به عنوان هدیه شوهر به همسر خود برای ایجاد محبت است نه ضمانتی برای ادامه زندگی؛ چه بسیار ازدواج ها که برای ضمانت، مهریه را افزایش دادند ولی کار به جایی رسید که زن برای رهایی از این زندگی مهر خود را حلال می کند. نکته دیگر این که مهریه را هر موقع زن خواست شوهر باید فراهم کند (عند المطالبه) حال به جوان می گویند کی داده و کی گرفته!؟ پس چرا میزان مهریه را طوری تعیین کنیم که نتوانیم بپردازیم و نکته آخر این که روایات زیادی وجود دارد که اهل البیت (ع) بهترین زنان را کسانی معرفی نموده که مهریه آنان کم باشد- حداکثر مهریه به اندازه عرف اهل دین بیشتر نباشد- سعی کنیم ما الگوی دیگران باشیم تا جامعه اصلاح شود).
8- نظر شما در مورد نحوه برگزاری مراسم عقد و عروسی چگونه است؟ (سعی کنیم هزینه های زیادی را، بیهوده خرج آرزوهای زودگذر خود نکنیم؛ غالباً مجالس عروسی به دلیل یک دست نبودن فامیل تبدیل به مجلس گناه می گردد. آیا حیف نیست شروع یک زندگی با گناه رقم بخورد؟[20] آنچه مستحب است ولیمه و غذاست که آن را
می توان با وقار و مولودی اهل البیت (ع)، یا شادی های حلال دیگر و ... تهیه دید.)
9- آیا حاضر به زندگی در شهرهای دیگر هستید؟ (فرزندانی که وابستگی شدید به خانواده خود دارند ممکن است در این زمینه نتوانند با همسر خود کنار بیایند و در بعضی از مراحل با مشکلاتی روبرو شوند. البته سعی کنید در تمامی مراحل زندگی، زندگیتان وظیفه ای باشد تا در همه جا، آرامش لازم را داشته باشید).
10- انتظار دارید برای شروع زندگی شرایط اقتصادی چگونه باشد؟ واکنش شما نسبت به کمبودهای زندگی چگونه است؟ (آنچه که نباید در زندگی دنیای کنونی فراموش کنیم این است که رازق خداست و رزق هر کس مشخص شده است. لذا با انجام وظیفه و تلاش مقدرات ما برایمان از همان دریچه ای که او می خواهد جاری
می گردد.[21] از طرفی کمبودهای اقتصادی مقطعی است و با تلاش همسر و صبور بودن طرف مقابل و کنترل خواسته ها قابل حل و تمام شدنی است. به قول معروف با خرج ها می توان زندگی کرد اما با برج ها (تجمل گرایی) نمی شود).
11- نظرتان در مورد زندگی مشترک با خانواده همسرتان چیست؟ (در هر کجا که زندگی انجام می شود باید احترام به خانواده طرفین رعایت گردد. شاید در شرایط امروزی و وضعیت مسکن تهیه خانه یا اجاره نشینی بسیار دشوار باشد؛ بودن در خانه پدر می تواند باعث رشد اقتصادی شود. (هرچند اگر کسی توان مالی داشته باشد؛ جدا بودن بهتر است. زیرا ارتباط و برخورد زیاد باعث عادی شدن روابط، توجه به عیوب- عیوبی که داشتن آن برای هر فردی ممکن است- و شکسته شدن قداست ها می گردد). در این سؤال میزان اطاعت پذیری زن نیز مشخص می گردد).
12- زمان عقد چه مقدار باید طول بکشد؟ (تجربه نشان داده که هرچه زمان عقد طولانی تر باشد توجه به مشکلات دو طرف بیشتر و در نتیجه اثرات مخربی در زندگی آینده ایجاد خواهد نمود. درصد قابل توجهی از طلاق ها مربوط به کسانی است که دوران عقد طولانی داشته اند. لذا بهترین مدت عقد را 6 ماه تا یکسال پیشنهاد کرده اند).
13- به نظر شما میزان جهیزیه چگونه باید باشد؟ (امروزه یکی از مشکلات خانواده ها سختگیری های بی مورد و هم خانواده ها در آبرو آوردن جهیزیه برایشان
می باشد. آن چه مهم است تهیه وسائل ضروری برای شروع زندگی است و بیشتر از آن تجمل گرایی می باشد. بسیاری از خانواده ها به دلیل فرهنگ غلط موجود زندگی خود را با مشکلات فراوانی روبرو کرده و بعضاً برای حفظ آبرو خواستگار دختر خود را رد
می نمایند. دو طرف باید فرهنگ تفاهم را از ابتدای زندگی ایجاد کنند دختر در مهریه و پسر در جهیزیه سختگیری ننماید).
حضرت علی (ع): کسی که رابطه بین خود و خدا را اصلاح کند خدا رابطه او و مردم را اصلاح خواهد کرد؛ و کسی که امر آخرتش را اصلاح کند خداوند امور دنیایی او را اصلاح خواهد نمود. (وسائل الشیعه، ج 15، ص 289)
سؤالات مربوط به خانواده طرفین
1- روابط اجتماعی خانواده شما چگونه است؟ (مردمی و مورد اعتماد محل، ساده و این که کاری به کار دیگران ندارند، اهل صله رحم و رفت و آمد با فامیل و
دیگران و ...).
2- بارزترین روحیه ی خانواده شما چیست؟ (خونگرم، باوقار، خشک، معمولی، اهل تفریح، ... اعمال و رفتار هر خانواده ای متناسب با روحیات و فرهنگ حاکم بر آن خانواده است؛ که ممکن است وجود اختلافات فرهنگی باعث تنش و برخورد طرفین بشود؛ لذا شناخت این روحیه ها برای شروع یک زندگی مشترک لازم و ضروری است).
3- میزان تقید به مذهب در خانواده شما چقدر است؟ (مقید به انجام دستورات دینی در اکثر زمینه ها نه فقط مسائل عبادی مثل نماز و روزه و ...).
4- مقید بودن شما به دستورات مذهبی چقدر برای خانواده تان مهم است؟ (در بعضی از موارد بعد از ازدواج یکی از دو طرف از آرمان های مذهبی خود به هر دلیل کوتاه می آید در این زمان کمک ها و هدایت های خانواده خود فرد، در تغییر روش زندگی بسیار مؤثر است، و کمتر زن یا مرد را با برخورد چالشی روبرو می سازد).
5- میزان آزادی رای و تفکر شما در خانواده تا چه حد است؟ (هر چقدر آزادی رای و اندیشه دختر و پسر بیشتر باشد وابستگی غیرمنطقی دو طرف کمتر و تبعاً دخالت های خانواده ها کمتر خواهد بود. البته منظور آزادی بی قید و شرط نیست).
6- میزان وابستگی شما به خانواده (پدر و مادر) چقدر است؟ (هر چقدر وابستگی غیرمنطقی بیشتر باشد دخالت خانواده ها در زندگی فرزندشان بیشتر شده و بعضاً زندگی را با بحران روبرو می کنند).
7- واکنش پدر و مادر شما در برخورد با مشکلات زندگی شما چگونه است؟ (میزان دخالت های غیرمنطقی خانواده در این سؤال مشخص می گردد. البته توجه داشته باشید این سؤال و دو سؤال قبل در یک راستا طرح گردیده و توجه به نحوه پاسخگویی شما را با تناقض گفتاری طرف مقابل آشنا می نماید).
8- رابطه شما با مادرتان چگونه است؟ (به دلیل این که مادران وظیفه تربیت فرزندان را به عهده دارند؛ گرایش روحی فرزندان به خصوص دختران به مادر بیشتر
شبیه است).
9- میزان ارتباط و محبوبیت شما و خانواده تان در فامیل چگونه است؟ (قاعدتاً در شرایط کنونی جامعه و فرهنگ های متفاوت حاکم بر خانواده ها انتظار محبوب بودن فرد و خانواده در نزد همه اقوام امری مشکل است. هرچه محبوبیت فرد و خانواده شان بیشتر باشد از همسر هم انتظار هماره بیشتری وجود دارد؛ لذا فرد می بایست خود را مؤدب به آداب اسلامی همچون صله رحم، برخورد منطقی، امر به معروف صحیح و ... نماید. البته نحوه جوابگویی به این سؤال می تواند شما را از میزان منطقی بودن همسرتان آگاه سازد).
حضرت علی (ع): خداوند روزی شما را ضمانت کرده و شما را به اعمال و کردار خداپسندانه امر کرده است. (خطبه 114)
سؤالات اقتصادی
1- به نظر شما ضروریات اقتصادی برای شروع زندگی کدام است؟
2- نظر شما در مورد کار کردن زن بیرون از خانه چیست (اعم از شغل یا فعالیت اجتماعی)؟ زن و مرد وقتی می توانند به کمال برسند که از وظیفه اصلی خود دور نشوند. حال اگر کار کردن زن با رعایت نوع شغل- رعایت حدود شرعی، تناسب با روح زن و ...- لطمه ای به تربیت فرزند، مدیریت منزل، شوهرداری و ... وارد نسازد بلامانع است. البته حضور زن در بعضی از مشاغل با رعایت وظیفه خود، واجب کفائی است و شوهر هم می بایست زمینه آن را برای همسر خود فراهم نماید.
3- چقدر معتقد به صرفه جویی و قناعت هستید؟ (البته باید قناعت از دیدگاه طرف مقابل معنا شود. مسلماً کفویت اقتصادی اهمیت ویژه ای دارد چرا که دختری که در خانه پدر از تمکن ویژه ای برخوردار بوده در زندگی با مردی که از لحاظ اقتصادی در طبقه پائین تر قرار دارد با مشکلات و سختی های اقتصادی روبرو خواهد بود. قناعت و صرفه جویی در تعدیل توقعات و تجمل گرایی و ... کمک قابل توجهی می نماید).
4- مایلید همسرتان در خرید خانه چه نکاتی را رعایت کند؟ (با این سؤال میزان مادی گرایی و توجه همسر به اضافات و تجملات مشخص می گردد).
سؤالات فرهنگی
1- تحصیلات شما چقدر است؟ آیا قصد ادامه تحصیل دارید؟ در چه دانشگاهی؟ (تحصیلات همسر اگر او را از وظایف خود نسبت به خانواده و کمال خود باز ندارد اشکالی ندارد نکته دیگر این که عمده مشکلاتی که طرفین در بحث تحصیلات پیدا می کنند از سه جهت است:1- هزینه های تحصیل همسر2- دور بودن محل تحصیل
3- متناسب بودن رشته تحصیلی با شرایط خانوادگی. سعی کنید از همین حالا موضع خود را نسبت موارد فوق معین کرده تا به توافق لازم دست یابند).
2- چقدر اهل مطالعه هستید؟ بیشتر از چه شخصیت هایی؟ مطالعات شما اغلب در چه زمینه هایی بوده است؟ چه مجلاتی مطالعه می کنید؟ (مثلاً شخصیتی که تمام وقت خود را صرف مجلات ورزشی، حل جداول می کند بیشتر گرفتار سطحی نگری است. انسان برای تفکر دقیق متناسب با روح انسانی نیاز به یک سیر مطالعاتی برنامه ریزی شده دارد).[22]
3- چه قدر از وقت خود را صرف تماشای تلویزیون می کنید؟ چه
برنامه هایی؟ (به هر اندازه تماشای تلویزیون بیشتر باشد به همان اندازه قدرت تفکر
پائین تر است!)[23]
4- چه شخصیت هایی را به عنوان الگوی فرهنگی خود انتخاب کرده اید؟ اشخاص مورد قبول شما در جامعه و فامیل چه کسانی هستند؟ (جواب این گونه سؤال ها به شما کمک می کند آن چه در همسرتان به عنوان مشکل اساسی احساس می کنید از ناحیه شخص مقبول یا الگو «پخش سخنرانی، استفاده حضوری از نصایح و ...» بدون برخورد مستقیم آن مشکل را اصلاح نمایید).
حضرت علی (ع) می فرمایند: برای شناخت افراد به سجده های طولانی
و عبادات فرد توجه نکنید بلکه به راستگویی و امانت داری و وفای به
عهد افراد توجه کنید.
سؤالات مذهبی
1- جایگاه دین در زندگی کجاست؟ چقدر دین در زندگی می تواند مؤثر باشد؟ (خدایی که حکیم و خالق انسان است، برای رسیدن انسان به کمال خود شرایطی را فراهم می کند.
دین مجموعه دستورات خداوند برای بهره مندی کامل انسان
از خود می باشد. وقتی زندگی صورت اصلی خود که همان بندگی- خداخواهی- را پیدا می کند که دین تمامی عرصه های زندگی وارد شود).
2- نظر شما راجع تقلید از فقیه چیست؟ چقدر به احکام خود آشنا هستید؟ مقلد چه کسی هستید؟
3- به نظر شما جایگاه توکل به خدا در زندگی تا چه حد است؟ (زندگی بدون توکل یعنی فراموش کردن جایگاه خود در عالم هستی. کسی که به خدا توکل
می کند قوی ترین مردم بوده و هیچ گاه در کارها اضطراب و یأس او را فرا نمی گیرد؛ زیرا توجه به خالقی حکیم در عالم که او را در همه حال کفایت می کند، پشتوانه ای تمام نشدنی و امیددهنده است. البته لازمه توکل رعایت شرایط توکل در زندگی فردی و اجتماعی است).
4- پایبندی همسرتان به مذهب چه میزان برای شما مهم می باشد؟
5- آیا مقید به نماز اول وقت هستید؟
6- تا چه میزان در مراسمات مذهبی شرکت می کنید؟ در صورت تداخل و مزاحمت برنامه ها با زندگی شخصی شما کدام یک را ارجح می دانید؟
7- اعتقادات شما تا چه میزان بر پایه تحقیق و عقلانیت استوار است؟ از چه طریقی با اصول دین خود آشنا شده اید؟ (در هر زمان به خصوص امروز که آخرالزمان نامیده می شود نیاز به اعتقادات محکم و عمیق لازمه یک زندگی دینی است. هرچه انسان شبهات را برطرف نماید شیطان که در آخرالزمان با تلاش مضاعفی آمده نامیده می شود. حضور در جلسات فکر و اندیشه، سیر مطالعاتی می تواند انسان را به این مهم رهنمود سازد).
8- چقدر با قرآن ارتباط دارید؟
9- رعایت حجاب را تا چه اندازه ضروری می دانید؟ تا چه حد آن را رعایت می کنید؟ دلیل آن چیست؟
سؤالات سیاسی[24]
1- برداشت شما از جریان انقلاب اسلامی چیست؟ (آن دسته از افرادی که انقلاب را دارای جایگاهی در نظام احسن می بینند؛ انقلاب را آمادگی مردم جهان برای ظهور امام زمان (عج) تفسیر می نمایند. امدادهای غیبی که مداوم این انقلاب با آن
روبرو بوده- واقعه طبس، کودتای نوژه، فتح خرمشهر، دفاع مقدس و ...- خود شاهدی بر این مدعاست).
2- تا چه میزان سرنوشت انقلاب اسلامی برایتان مهم است؟
3- نظرتان در مورد نحوه حکومت کشور و شرایط موجود کشور چیست؟ (اولاً حکم خدا همه جانبه و بدون نقص است. اگر حکم خدا چست نیاز به معصومین (ع) داریم. ولی بهترین نحوه حکومت در زمان غیبت حکومت فقیه یعنی کسی که عمر خود را برای یافتن حکم خدا می گذارد؛ است).
4- با کدام یک از جریانات سیاسی کشور همسوئی بیشتری دارید؟ (بهترین انسان ها حق مدارترین آن هاست. چپ و راست و ... هر کدام که حق بگوید در همان مسئله حقند. مطمئن تربیت افراد در انقلاب کسانی هستند که اصول گرا و نه محافظه کار بلکه در تبعیت از ولایت باشند).
سؤالات ضروری خواستگاری
1- چه توقعاتی از زندگی فردای خود دارید؟
2- چه توقعاتی از همسر آینده خود دارید؟
3- بزرگ ترین آرزوی شما چیست؟
توجه به نکات زیر برای رسیدن به همسر مطلوبتان بسیار مؤثر است:
نکته اول: خودشناسی نقش کلیدی در تأمین سعادت دنیا و آخرت انسان دارد. انسان اگر خودش را نشناسد و قوای خود را نشناسد، قدر و قیمت خود را نمی داند و خودش را مفت تلف خواهد نمود؛ حضرت علی (ع) می فرمایند: «برای نفهمی و جهالت یک شخص همین بس که خودش را نشناسد». چون انسان وقتی خودش را نشناسد تمام کارها و اهدافش در مجرای انسانی انجام نمی شود. چه بسا اموری را انسان به عنوان ایده آل های زندگی خود انتخاب می کند و کمالاتی را کمال خودش می داند که این امور و کمالات در واقع کمال لایق و واقعی انسان نیستند و عامل خوشبختی نخواهد بود.
تأمین سعادت مستلزم این است که انسان استعدادها و قوای خود را شکوفا کند و شکوفایی آن ها نیز بستگی به شناخت آن ها در درجه اول دارد. بعد از شناخت با عمل منطبق بر شناخت می تواند آن ها را شکوفا کند تا به سعادت ابدی برسد.
پس استعدادهای خود را خوب بشناسیم تا انتخاب همسر بر اساس آن استعدادها باشد.
نکته دوم: پیشنهاد می کنیم بعد از مطالعه دقیق جزوه و به دست آوردن یک دیدگاه و آمادگی ذهنی مناسب سؤالات را بر اساس میزان اهمیت دسته بندی نموده؛ و در جلسه خواستگاری مطرح نمایید. بقیه سؤالات را می توانید در جلسات دیگر یا به صورت تلفنی یا مکاتبه ای بیان نمایید.
نکته سوم: در انتخاب همسر نباید دچار سختگیری بی جا شد: هیچ کس برای ما 100% نیست به این دلیل که ما برای دیگران 100% نیستیم. لذا باید اکثر شرایط مورد نظر را در طرف مقابل جستجو کنیم نه همه شرایط. بسیاری از کمالات را باید در جریان زندگی ایجاد کرد. من باید ببینم جوهر این کمالاتی که من می خواهم در طرف هست یا نیست؟ اگر هست آن وقت در کانون خانواده به آن خواهند رسید.
سختگیری های بیش از حد غالباً افراد را فرسوده، خسته، مقایسه گر، بدبین و ... و او را در انتخاب با وسواس و مشکلات دیگر مواجه می سازد. نباید فراموش کنیم سه اصل مهم در انتخابمان ایمان، اخلاق نیکو و اصالت خانواده باشد. سختگیری ها غالباً افراد را مجبور به تن دادن به افراد به مراتب در سطح پایین تر می کنند.
برای این که از سخت گیری در انتخاب همسر رها شویم لازم است به عیوب و کمبودهای خود توجه کنیم.
نکته چهارم: مستحب است که قبل از تعیین فردی برای ازدواج آقایان دو رکعت نماز بخوانند و بعد از خدا طلب خیر کنند (استخاره)[25] و این دعا را در ادامه بخوانند: «اللهم انی ارید ان اتزوج فقدر لی من النساء اعفهن فرجا و احفظهن لی فی نفسها و مالی و اوسعهن رزقا و اعظمهن برکه و قدر لی ولدا طیبا تجعله خلفا صالحا فی حیاتی و بعد موتی».
نکته پنجم: در صورتی که نتوانستید در شرایط طرف مقابل به نتیجه ای برسید؛ حتماً از مشاور مورد اطمینانی کمک بگیرید. در صورتی که فرد را مطابق با شرایط خود ندیدید به این دستور عمل کنید: «لو ان العباد حین جهلو وقفوا لم یکفروا و لم یضلوا» اگر بندگان موقعی که چیزی را نمی دانند و آگاهی درستی ندارند و مساله برایشان کاملاً روشن نشده است توقف کنند؛ و نه کافر می شوند و نه گمراه می شوند.
در بعضی از موارد جرأت «نه» گفتن را داشته باشید. مطمئن باشید اگر ملاکتان خدا باشد و به او توکل و امید داشته باشید در همه شرایط کفایتتان خواهد کرد.
نکته ششم: استخاره جایی درست است که انسان از لحاظ تحقیقات، سؤال و جواب خواستگاری و مشاوره نتواند تشخیص دهد و دو دل به تمام معنا باشد. مواظب باشیم زندگی مطلوب را با وسواس های جاهلانه خود خراب ننماییم. رسول اکرم (ص) می فرمایند: «هنگامی که از دین و امانت داری خواستگاری راضی بودید ازدواج را فراهم کنید و اگر این گونه نبودید زمین را فتنه و فسادهای بزرگی فرا خواهد گرفت».[26]
نکته هفتم: ازدواج یک طراوت و یک لذتی دارد که باید در زمان خودش انجام شود لذتی که از بهار می شود برد شاید در پاییز نتوان برد!!!
این کششی که در این دوران ایجاد می شود حتی اثرات معنوی خوبی هم دارد. به دوستان توصیه می کنیم که از دوران نامزدیتان حتماً برای مسائل معنویتان استفاده کنید. حال اگر آدم بفهمد که معشوق اصلیش خداوند تبارک و تعالی است، معنای عشق به خداوند را می فهمد (خدایی که دم از دوستیش می زده به اندازه این فرد دوست نداشته که نتواند درد فراقش را تحمل کند). عشق مجازی راهی است برای رسیدن به عشق حقیقی.
آن وقت است که می فهمد حال عاشقان خداوند چگونه است شب خوابشان نمی برد، ازخواب می پرند به نماز می ایستند و عبادت می کنند.
چرا حوصله شان ازعبادت سر نمی رود؟ خود خدا می فرماید: کذب من زعم انه یحبنی فاذا:... دروغ می گوید کسی که فکر می کند عاشق من است، وقتی شب فرا می رسد می خوابد. به موسی می گوید: تا به حال دیده ای عاشقی پیش معشوق خودش خوابش ببرد، چرتش بگیرد؟
نکته هشتم: کسی که زیاد به چیزی فکر می کند به سمت آن کشیده می شود. بعضی موقع ها با یک حرف ساده، با یک شوخی، با یک تصادف، با یک نگاه، با یک تبسم، با دیدن یک چهره زیبا، با چند کلمه چت کردن، علاقه و عشقی بوجود اگر بیاید که بدون شناخت، تفکر، تحقیق و سنجیدن جوانب مختلف شخصیتی، فکری، اعتقادی،اجتماعی و خانواگی طرف مقابل باشد؛ خود به خود ذهن به آن مشغول شده و کم کم علاقه ایجاد می گردد و عقلانیت کنار می رود. که این عشق و علاقه ی بی منطق و غیرعقلانی انسان را کر و کور کرده و نمی گذارد واقعیت ها را ببیند.
عشق هایی کز پی رنگی بود عشق نبود عاقبت ننگی بود
دردل:
خداخواهی: یعنی من در کانون خانه، خدا بخواهم. خود نخواهم، دنبال دل خودم نباشم. من در انتخاب همسر ببینم چه کسی می تواند مرا به خدا نزدیک کند. چه کسی می تواند مرا در مسیر کمال کمک نماید؛ چون هدف من رسیدن به کمال است.
حضرت امام (ره) فرمودند اگر 124 هزار پیغمبر با هم یکجا جمع شوند با هم دعواشون نمی شود. چرا؟ برای این که همانی که هود (ع) می گوید همان را نوح (ع) می گوید؛ همان را هم موسی (ع) می گوید و همان را عیسی (ع) می گوید!!
همه یک افق را نگاه می کنند. اگر من خدا را بخواهم و همسرم هم خدا را بخواهد ما با هم برخورد پیدا نمی کنیم.
اما چرا من با همسرم دعوا می کنم؟! چون او می گوید خدا، من می گویم خودم. نه پدرسالاری، نه زن سالاری و نه فرزندسالاری. اسلام هیچ یک را قبول ندارد. یک چیز را قبول دارد و آن حق سالاری و خداسالاری است. اگر در خانه ها حق سالار بشود مشکلات حل می گردد.
مگر می شود یک دختر و یک پسر از دو خانواده به هم برسند با هم اختلاف نداشته باشند؟ بعضی مواقع سر خیلی موارد جزئی با هم اختلاف پیدا می کنند. طبیعی است. مهم این است که من نخواهم حرف خودم را به کرسی بنشانم او هم نخواهد. او نظرش را بگوید من هم بگویم تا حق را پیدا کنیم. این را حق سالاری می گویند. پس فقط دینداری و خداخواهی.
ما باید به خودمان به بلندای ابدیت نگاه کنیم و به همسر آینده مان نیز به بلندای ابدیت نگاه کنیم. ما برای آینده های احتمالی مان تلاش های فراوانی می کنیم. حال برای ابدیت و آخرت که قطعی است باید محکم تر باشیم و به فکر باشیم.
انشاء اله همیشه در تمامی مراحل زندگی بتوانید انخاب هایی به وسعت ابدیت (دنیا و آخرت) بنمایید.
مجیب زندگی خوش و خرم برایتان آرزو میکند.